Gaziantep’te 1898 yılında tamamlanan Kendirli Kilisesi, 128 yıllık tarihinde ibadethaneden savaş siperine, Halkevinden bilim merkezine uzanan dönüşümüyle dikkat çekiyor. Tarihi yapı bugün Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsü olarak hizmet veriyor.
Gaziantep’in merkezinde bulunan Kendirli Kilisesi, 1898 yılından bugüne uzanan geçmişiyle kentin önemli tarihi yapıları arasında yer alıyor. Osmanlı döneminde Latin Katolik Kilisesi olarak inşa edilen bina, yıllar içinde savaş, eğitim ve kültür faaliyetlerine sahne oldu. Günümüzde ise bilimsel araştırmaların yürütüldüğü bir merkez olarak kullanılıyor.
Kaynak: ABİT DEMİR2/4
Projesi Vatikan’dan gönderildi
Kendirli Kilisesi’nin yapım süreci, 19. yüzyılın ikinci yarısında Fransız Katolik misyonerler ve bölgedeki cemaatin girişimleriyle başladı.
Vatikan tarafından onaylanan mimari projede, Roma’daki Saint Fransua Kilisesi örnek alındı. 1898 yılında tamamlanan yapıda Avrupa mimarisinin izleri, Gaziantep’in geleneksel taş işçiliğiyle birleşti.
Binanın alt bölümlerinde siyah bazalt, üst kısımlarında ise yöreye özgü açık renkli keymıh taşı kullanıldı. Kırmızı ve beyaz taşlarla döşenen zemin, yüksek tavanlar ve duvar freskleri yapının dikkat çeken özellikleri arasında yer aldı.
Antep Savunması’nda siper olarak kullanıldı
Kendirli Kilisesi, 1920-1921 yıllarındaki Antep Savunması sırasında farklı bir görev üstlendi. Stratejik konumu nedeniyle karargâh ve siper olarak kullanılan tarihi bina, savaşın izlerini duvarlarında taşıdı. Milli Mücadele’nin ardından ise yapının kullanım amacı değişti.3/4
Atatürk’ün ziyaret ettiği tarihi mekânlardan biri oldu
Cumhuriyet döneminde ibadethane işlevini geride bırakan Kendirli Kilisesi, 1930’lu yıllarda Gaziantep Halkevi olarak hizmet verdi.
Tiyatro gösterileri, konserler ve Cumhuriyet baloları burada düzenlendi. Mustafa Kemal Atatürk’ün 1933 yılındaki Gaziantep ziyareti sırasında kent yöneticileriyle bir araya geldiği mekânlardan biri de bu tarihi yapıydı. Bina sonraki yıllarda Öğretmen Okulu, çeşitli kamu birimleri ve Turizm Meslek Lisesi olarak kullanıldı.
Restorasyonda tarihi freskler ortaya çıkarıldı
Yıllar boyunca farklı amaçlarla kullanılan Kendirli Kilisesi, restorasyon çalışmalarıyla yeniden düzenlendi.
Sonradan eklenen betonarme bölümler ve sıva katmanları kaldırıldı. Çalışmalar sırasında tarihi freskler ile özgün taş yüzeyler yeniden gün yüzüne çıkarıldı.
Yapının mimari özelliklerinin korunmasına yönelik düzenlemelerle tarihi bina yeni kullanımına hazırlandı.4/4
Kiliseden arkeoloji ve bilim merkezine dönüştü
Kendirli Kilisesi bugün Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsü olarak faaliyet gösteriyor. Tarihi binada arkeometri laboratuvarı, kütüphane, sergi alanları ve araştırma birimleri bulunuyor. Böylece geçmişte ibadet ve eğitim amacıyla kullanılan yapı, arkeolojik araştırmaların yürütüldüğü bir merkeze dönüştü.
Gaziantep’in 128 yıllık hafızasını taşıyor
1898 yılında tamamlanan Kendirli Kilisesi, Osmanlı’nın son döneminden Cumhuriyet’e uzanan süreçte farklı görevler üstlendi.
Antep Savunması’na tanıklık eden, Halkevi ve okul olarak kullanılan tarihi yapı, bugün kültürel mirasın korunmasına hizmet ediyor. Kendirli Kilisesi, mimarisi ve geçirdiği dönüşümle Gaziantep’in çok kültürlü geçmişinin önemli izlerinden biri olmayı sürdürüyor.