Bursa’nın Mustafakemalpaşa ilçesi Akçapınar Mahallesi’nde bulunan ve 1. Grup Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı olarak tescilli Hagios Paraskeva Kilisesi’nde kontrollü yıkım gerçekleştirildi. BursaKültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararı doğrultusunda, can ve mal güvenliği açısından tehlike oluşturan bölümler belediye ekiplerince kaldırıldı.
Mustafakemalpaşa’nın Akçapınar Mahallesi’nde bulunan tarihi Hagios Paraskeva Kilisesi’nde, uzun süredir devam eden yapısal riskler nedeniyle kontrollü yıkım çalışması yapıldı.
Yaklaşık 120 yıllık geçmişe sahip yapının, özellikle can ve mal güvenliği açısından tehlike oluşturan kısımları Bursa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun kararı doğrultusunda kaldırıldı.
1904 YILINDA İNŞA EDİLDİĞİ BELİRTİLİYOR
Uluabat Gölü’nün güney havzasında, Mustafakemalpaşa ilçe merkezine yaklaşık 34 kilometre uzaklıkta bulunan kilisenin, kaynaklarda 1904 yılında Rum Ortodoks cemaati tarafından inşa edildiği belirtiliyor.
Yapı, Hristiyanlıkta koruyucu azizelerden biri olarak kabul edilen Aziz Paraskeva’ya ithaf edilmişti.
Kilise, 1923 yılında imzalanan Lozan Barış Antlaşması sonrasında gerçekleştirilen nüfus mübadelesine kadar bölgede yaşayan Hristiyan cemaat tarafından kullanıldı.
MÜBADELE SONRASI CAMİ, OKUL VE KIRAATHANE OLARAK KULLANILDI
Nüfus mübadelesinin ardından yapı farklı işlevlerle kullanılmaya devam etti.
Bir dönem camiye dönüştürülen tarihi bina, sonraki yıllarda okul ve kıraathane olarak da kullanıldı.
Batı cephesindeki giriş kapısı üzerinde 1928 tarihinin bulunduğu belirtilen yapı, yıllar içinde ciddi biçimde yıprandı ve kullanılmaz hale geldi.
YIKIMIN SINIRLARINI KORUMA KURULU BELİRLEDİ
Tarihi yapı için geçmişte restorasyon seçeneği de gündeme gelirken, Kültür ve Turizm Bakanlığı Bursa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 22 Haziran 2026 tarihli ve 15440 sayılı kararı doğrultusunda kontrollü müdahale yapılmasına karar verildi.
Kurul kararına göre çalışma sırasında zemine müdahale edilmemesi ve yalnızca zemin üzerinde can ve mal güvenliği açısından tehlike oluşturan bölümlerin kaldırılması öngörüldü.
Bu nedenle yapılan çalışma, yapının tamamının gelişigüzel yıkılması değil, kurul tarafından sınırları belirlenen kontrollü bir müdahale olarak gerçekleştirildi.
KUDEB DENETİMİNDE GERÇEKLEŞTİRİLDİ
Çalışmalar, Bursa Büyükşehir Belediyesi Koruma, Uygulama ve Denetim Şube Müdürlüğü’nün denetiminde yürütüldü.
Uygulamanın sorumluluğunu ise Mustafakemalpaşa Belediyesiüstlendi.
Yıkım sırasında çevrede güvenlik önlemleri alınırken, korunması gereken zemin ve kültür varlığı unsurlarına müdahale edilmemesi esas alındı.
BAZİLİKA PLANLI TARİHİ YAPI
Hagios Paraskeva Kilisesi, mimari özellikleriyle de dikkat çekiyordu.
Doğu-batı doğrultusunda bazilika planında inşa edilen yapının naos bölümü ahşap sütunlarla üç nefe ayrılıyordu.
Doğu duvarında yarım yuvarlak apsis ve iki yanında dikdörtgen nişler bulunurken, güney cephesinde üç kemerli büyük pencere, batı cephesinde kare pencere, kuzey cephesinde ise üç basık kemerli pencere yer alıyordu.
Batı duvarında da dikdörtgen bir giriş açıklığı bulunuyordu.
AKÇAPINAR’IN TARİHİ HAFIZASININ ÖNEMLİ PARÇALARINDANDI
Mahalle camisinin karşısında yer alan tarihi kilise, Akçapınar meydanındaki Osmanlı döneminden kalan evlerle birlikte bölgenin çok katmanlı geçmişinin önemli izlerinden biri olarak gösteriliyordu.
Kontrollü yıkımla birlikte yapının tehlike oluşturan bölümleri ortadan kaldırılırken, Mustafakemalpaşa’nın geçmişten günümüze ulaşan son kilise yapılarından birinin geleceğinin nasıl şekilleneceği de merak konusu oldu.