İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Süryaniler tedirgin

***Metinde yer alan görüşler yazar(lar)ına ait olup, HyeTert’in görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.***
Mor Yakup Manastırı Rahibi Aho (Sefer) Bileçen’in gözaltına alınması ve İstanbul Keldani Kilisesi Papazı Remzi Diril’in Beytüşşebap’a bağlı Kovankaya köyünde yaşayan annesi Hurmuz Diril (65) ve babası Şimoni Diril’in (71) 11 Ocak’tan beri kaybolması, Süryanileri oldukça tedirgin ediyor.

Mardin’in Nusaybin ilçesinde bulunan Mor Yakup Manastırı Rahibi Aho (Sefer) Bileçen, 10 Ocak’ta ”örgüt üyeliği” suçlaması ile tutuklanmış, dört gün sonra ise serbest bırakılmıştı. İstanbul Keldani Kilisesi Papazı Remzi Diril’in Şırnak Beytüşşebap’a bağlı Kovankaya köyünde yaşayan annesi Hurmuz Diril (65) ve babası Şimoni Diril’in (71) 11 Ocak’tan beri kayıp olduğu da aynı günlerde basına yansıdı. DW Türkçe’den Burcu Karakaş, Süryanilerle bir görüşme gerçekleştirdi.

Aziz Demir bugün, Mardin’in Midyat ilçesine bağlı Kafro köyünün muhtarı… Ancak yakın zamana kadar İsviçre’de hayatını sürdürüyormuş. Doğup büyüdüğü, o zamanlar üzümü, inciri ve bademiyle meşhur köyünü 1985 yılında terk etmek zorunda kalmış. 2000’lerde ise Türkiye’ye dönen ilk Süryanilerden olmuş. Köyüne döndüğünde sevinçten uzun süre ağlamış.

”Dönmek isteyen Süryaniler cesaret edemiyor”

”Avrupa’da asimilasyon tehlikemiz vardı, bu nedenle dönüş yapmaya karar verdik” diyor. Köylere dönüş sürecinde gerek Türkiye devletinden gerekse Süryanilerin yoğun yaşadığı Avrupa’dan anlamlı bir destek görmediklerini anlatıyor:

”Bazı köyler yeniden inşa edildi. Dönüşümüz önemliydi ama birkaç yardım haricinde destek olmadı. Altyapıyı bile devlet değil, biz yaptık. 16 aile ev başına 10 bin euro ödeyerek yaptı. Kaldırımlar için de yine biz ödemiştik, 30 bin lira ödedik.”

Türkiye genelinde yaklaşık 50 bin Süryani yaşıyor. Yaz aylarında ise 5 bin civarında Süryaninin memleketini ziyarete geldiği tahmin ediliyor.

Türkçe’de ”yerleşim alanı” anlamına gelen ”Kafro”da şu an 25 hane var. Köy, 1994’te boşaltılmış ve 2006’ya kadar boş kalmış. 1994’te Kafro köyünden en son ayrılan, Aziz Bey’in babası olmuş. Aziz Demir’e göre, Avrupa’dan köylerine dönmek isteyen Süryanilerin sayısı hiç de az değil ama cesaret edemiyorlar:

”Burada ne olacağı belli değil. Ekonomi sıkıntı, siyasi anlamda sıkıntı… Önünü göremiyorsun. Genç olarak yerleşip ne yapacaksın? Ama özlüyorlar, gelmek istiyorlar.”

”Uçan kuşu takip edebiliyorsun, bu insanlar nerede?”

Aziz Demir, önce Süryani rahibin tutuklanması, ardından ise Keldani çiftin sırra kadem basmasının tesadüf olmadığını düşünüyor. Yaşananlar nedeniyle tedirgin:

”Rahibin tutuklanmasının korkutma amaçlı olduğunu düşünüyorum. Bir buçuk yıl önce yaşanmış bir olay neden bugün gündeme geliyor? Bu olayları ‘Yarın her şey olabilir’ diye değerlendiriyorum. Devlet gözdağı vermek istiyor.”

Rahip Bileçen’in bir PKK itirafçısının gizli tanıklığı üzerine gözaltına alındığı basına yansımıştı.

Muhtar Demir, yaklaşık bir aydır kayıp olan Diril çiftinin halen bulunamamasının ise düşündürücü olduğu kanaatinde…

”Yirmi günden fazladır kayıplar. Yer mi yuttu, ne oldu? Uçan kuşu takip edebiliyorsun, bu insanlar nereye gitti?”

Aziz Demir’in yakın zamanda yaşadığı ve unutamadığı bir de olay var. Köylerine yapılan kilisenin açılış töreni öncesi güvenlik güçlerinin HDP’li Süryani vekil Tuma Çelik için, ”Açılışa gelmesin, gelirse sorumlu sensin” dediğini aktarıyor. Bu sözler, ağrına gitmiş: ”Niye gelmesin ki, vekil değil midir?”

Bir de yıllar sonra topraklarına dönmekten oldukça mutlu biri olarak talebi var:

”Madem ben burada vatandaşım, o zaman devlet bana hakkımı vermek zorunda. Neden Süryanice, mesela, resmi dil kabul edilmiyor?”

”Süryani rahibin tutuklanmasında amaç gözdağı vermek”

Süryani Dernekler Federasyonu (SÜDEF) Başkanı Evgil Türker, Rahip Bileçen’in gözaltında bulunduğu sırada serbest bırakılması için girişimlerde bulunan ve Ankara’daki yetkililerle temas kuran bir isim. Son bir ay içinde yaşananları kastederek, ”Süryani toplumu olarak kaygılanıyoruz” diyor.

Rahip Bileçen’in 2018 yılında yaşanan bir olay kapsamında üç köyde yapılan operasyonun ardından gözaltına alındığını belirterek, ”Bir PKK itirafçısı olduğundan bahsediliyor ama öyle biri var mı yok mu, ondan da emin değiliz” diyor. Türker’e göre, operasyonun amacı, rahibe gözdağı vermekti. ”Ancak kamuoyundan beklenmeyen bir tepki geldi” diyor.

MARDİN


https://yeniozgurpolitika.net/suryaniler-tedirgin/

Yorumlar kapatıldı.