İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Սրբազանը ունենալ

ՍԵՒԱՆ ՏԷՅԻՐՄԵՆՃԵԱՆ

narekian2000@yahoo.com

Սաւառնակը կը ճախ­­­րէ մու­­­թին,

(ուր մո­­­մեր կը վա­­­ռին,

ուր «Եկես­­­ցէ»ի հնչիւններ կ՚ոլո­­­րին խունկի ծո­­­ւէն­­­նե­­­­­­­րու նման դէ­­­պի խո­­­րան,

ուր Խա­­­ւարու­­­մի քա­­­րոզը քար լռու­­­թե­­­­­­­նէ թանձրա­­­ցած մի­­­ջոցը կը ճեղ­­­քէ հաս­­­նե­­­­­­­լու հա­­­մար ժա­­­մուոր­­­նե­­­­­­­րուն,

ուր Հռոմկլա­­­յի սուրբին «Յի­­­շես­­­ցուք»ը, կո­­­միտա­­­սեան խան­­­դա­­­­­­­վառ եղա­­­նակաւ, ալիք առ ալիք կը տա­­­րածո­­­ւի Մար­­­մա­­­­­­­րայի ծո­­­վուն վրայ՝ խայ­­­տա­­­­­­­ցող իւ­­­րա­­­­­­­քան­­­չիւր «Զար­­­թի՛ք»ով,

ուր կը ճար­­­ճա­­­­­­­տի Գնա­­­լը կղզիի հո­­­վուա­­­տան բու­­­խե­­­­­­­րիկը),

ուր վե­­­րելած ենք Սո­­­չիէն՝ հաս­­­նե­­­­­­­լու հա­­­մար Երե­­­ւան։ Եռօ­­­րեայ ու­­­ղե­­­­­­­ւորու­­­թեան վեր­­­ջին հանգրուանն է։ Հօրս փա­­­փաքով Սո­­­չի հա­­­սեր էինք Տրա­­­պիզո­­­նէն, ծո­­­վային ճամ­­­բով։ Իսկ սրբա­­­զանը հա­­­սեր էր ուղղա­­­կի Պոլ­­­սէն։ Յոգ­­­նութե­­­նէ դադ­­­րած մար­­­մինս, դեռ նոր կոր­­­ծա­­­­­­­նած կայսրու­­­թեան ամառ­­­նա­­­­­­­յին այս ոս­­­տա­­­­­­­նին մէջ ու­­­տե­­­­­­­լիք ոչինչ գտած, անօ­­­թու­­­թե­­­­­­­նէ գա­­­լարիլ սկսած էր ար­­­դէն։ Սրբա­­­զանը պա­­­յու­­­սա­­­­­­­կէն կը հա­­­նէ շամ­­­ֆըստը­­­խով լի մեծ­­­կակ տոպ­­­րակ մը։

(-Անօ­­­թի՞ ես, տղա՛ս։

-Չէ՛, սրբա­­­զան…

-Մաք Տա­­­նըլթս եր­­­թանք…

-Ա՞յս ժա­­­մուն)։

Յոգ­­­նութիւն ու սրբա­­­զանին շամ­­­ֆըստըխնե­­­­­­­րով փոքր ի շա­­­տէ գո­­­հացած անօ­­­թու­­­թիւնը կը վե­­­րածո­­­ւին ան­­­համբե­­­րու­­­թեան ու պա­­­պակի, երբ սա­­­ւառ­­­նա­­­­­­­կի պո­­­չին հա­­­զիւ կը նշմա­­­րեմ կար­­­միր-կա­­­պոյտ-նարնջա­­­գոյն եռա­­­գոյ­­­նը։ Ասի­­­կա պի­­­տի ըլ­­­լայ առա­­­ջին թռիչքս… Օրն է չո­­­րեք­­­շաբթի… «…պաս է…»։

(«Էսօր ուրբաթ է, պաս է…, դէ հէ զը՛նգը-զը՛նգը, դէ հէ ջա՜ն…»։

Հայր-սուրբը մէկ կող­­­մէ կ՚եր­­­գէ, միւս կող­­­մէ կը ծա­­­փէ, միջ­­­նա­­­­­­­մատն ու բու­­­թը իրա­­­րու քսե­­­լով կը շխկաց­­­նէ ատեն-ատեն, միաժա­­­մանակ ոտ­­­քի մատ­­­նե­­­­­­­րուն վրայ կը բարձրա­­­նայ ու կ՚իջ­­­նէ՝ ցատ­­­քին կշռոյ­­­թը եր­­­գին յար­­­մարցու­­­ցած։ Մենք, տղաքս, կ՚եր­­­գենք, մէկ կող­­­մէ ալ հայր-սուրբին կը հե­­­տեւինք, վա­­­րակո­­­ւած ենք խան­­­դա­­­­­­­վառու­­­թեամ­­­բը, ձայ­­­ներնիս ար­­­ձա­­­­­­­կած, մէկ բե­­­րան դար­­­ձած կը պո­­­ռանք՝ «Էս օր ուրբաթ է, պա՛ս է»։ Ալ ո՞վ է մտա­­­ծողը դուրսը մեզ սպա­­­սող կար­­­կանդակ­­­ներն ու լե­­­մոնաթ­­­նե­­­­­­­րը, զոր դրած են մեզ հմա­­­յելու հա­­­մար։ Խնճոյ­­­քը նե՛րսն է…)։

Քա­­­նի մը ժամ ետք Երե­­­ւան ենք։ Էջ­­­միած­­­նէն զինք դի­­­մաւո­­­րելու եկած եր­­­կու վար­­­դա­­­­­­­պետ շու­­­տով կը վե­­­րադառ­­­նան զիս ու հայրս ալ Էջ­­­միածին հասցնե­­­լու։ «Այս ժա­­­մուն եր­­­թա­­­­­­­լիք տեղ չկայ, վա­­­ղը առ­­­տու կ՚եր­­­թաք Երե­­­ւան», ըսած է սրբա­­­զանը։ Վազ­­­գէ­­­­­­­նեան դար­­­պա­­­­­­­սին դռնե­­­րը կը բա­­­ցուին ցած ճռին­­­չով մը՝ վախ­­­նա­­­­­­­լով կար­­­ծես խան­­­գա­­­­­­­րելու տի­­­րող լուռ խա­­­ղաղու­­­թիւնը։ Կ՚իջ­­­նեմ կառ­­­քէն։ Յու­­­զո­­­­­­­ւած եմ… Սրբա­­­զանը Երե­­­մեան խու­­­ցե­­­­­­­րուն առ­­­ջեւ կե­­­ցած, ժպի­­­տը դէմ­­­քին, աչ­­­քե­­­­­­­րը ին­­­ծի յա­­­ռած, կը յա­­­րէ հար­­­ցա­­­­­­­կան աչ­­­քե­­­­­­­րուս պա­­­տաս­­­խա­­­­­­­նել փոր­­­ձե­­­­­­­լով եւ աջ թե­­­ւը բարձրա­­­ցու­­­ցած դէ­­­պի մայր տա­­­ճար. «Գնա՛, հո՛ն է»։ Գի­­­տէ ի՛նչ կը փնտռեմ եւ հո՛ն է վկա­­­յելու հա­­­մար…

(Ղա­­­լաթիոյ եկե­­­ղեցին ենք։ Ս. Ծննդեան տօ­­­նակա­­­տարու­­­թիւն։ Ոգեշնչող քա­­­րոզ մը, զոր միայն ինք գի­­­տէր խօ­­­սիլ… Դա­­­սուն մէջ նստեր, աչ­­­քերս յա­­­ռեր եմ իրեն, կ՚ունկնդրեմ մագ­­­նի­­­­­­­սուած։ Մէ­­­կէն աջ թե­­­ւով լայն շրջա­­­նակ մը կը գծէ օդին մէջ, ձեռ­­­քի քա­­­ռաթե­­­ւը, կար­­­ծէք զայն պե­­­ղել ու­­­զէր, գե­­­տին կ՚ուղղէ, եւ իւ­­­րա­­­­­­­քան­­­չիւր բա­­­ռին վրայ շեշտ մը դրած կ՚աղա­­­ղակէ. «Եկե­­­ղեցին հայ­­­կա­­­­­­­կան մեն մի քա­­­րին տակ գետ­­­նի…»։ Թե­­­ւը իս­­­կոյն կը բարձրաց­­­նէ, շուրջա­­­ռը վեր կը ծալ­­­լո­­­­­­­ւի, իսկ խա­­­չը եր­­­կինքը ցոյց կու տայ. «Դէ­­­պի եր­­­կինք բարձրա­­­ցող գաղտնի ճամ­­­բայ մը ու­­­նի»)։

Կը նա­­­յիմ իր թե­­­ւին ուղղու­­­թեամբ։ Ծա­­­ռու­­­ղի մըն է փռո­­­ւած առ­­­ջիս։ Կը վա­­­զեմ, կը վա­­­զեմ մին­­­չեւ… յան­­­կարծ երե­­­ւու­­­մը մեծ­­­ղի, գորշ զան­­­գո­­­­­­­ւածին, որ կը կանգնեց­­­նէ քայլքս ու հա­­­յիլս ինքնին կ՚ուղղէ վեր, վեր, մին­­­չեւ հոն ուր խա­­­չով մը կը գա­­­գաթո­­­ւի գմբէ­­­թին վե­­­ղարը։ Ատ­­­կէ ան­­­դին կապ­­­տա­­­­­­­ւուն եր­­­կինքն ու բացխփո­­­ւող աստղերն են… եւ կեան­­­քիս մէջ այնքան մու­­­թին նա­­­յած չէի ես՝ այնքան լոյս տե­­­սած ըլ­­­լա­­­­­­­լու հա­­­մար, որ­­­քան բարձր ու խա­­­ւար այդ գմբէ­­­թը։

(16 Սեպ­­­տեմբեր 1995-ին, շա­­­բաթ գի­­­շեր, ի ժամ Խաչ­­­վե­­­­­­­րացի հսկման արա­­­րողու­­­թեան, Գնա­­­լըի եկե­­­ղեց­­­ւոյ մէջ, սրբա­­­զանը կը քա­­­րոզէ բնա­­­բան ու­­­նե­­­­­­­նալով Եղի­­­շէ արք. Դու­­­րեանի «Խա­­­չը» քեր­­­թո­­­­­­­ւածը։ Նախ­­­քան արա­­­րողու­­­թիւնը, հո­­­վուա­­­տան մէջ, կար­­­դա­­­­­­­ցեր ու մէկ կող­­­մէ ալ վեր­­­լուծեր էինք «Խա­­­չը»։ Հիացիկ բա­­­ցագան­­­չութիւններ ար­­­ձա­­­­­­­կելով սրբա­­­զան քեր­­­թո­­­­­­­ղին տա­­­ղան­­­դին դի­­­մաց, հիանա­­­լով միաժա­­­մանակ լե­­­զուի ճկուն դար­­­ձո­­­­­­­ւածքնե­­­րուն։ Հո՛ն որո­­­շեր էր յան­­­կարծ քա­­­րոզել քեր­­­թո­­­­­­­ւածը։ Թուղթի մը վրայ հապ­­­ճե­­­­­­­պով գրա­­­ռած ու տո­­­ւած էի իրեն, քա­­­րոզէն ետք առ­­­նե­­­­­­­լու ու օրագ­­­րիս էջե­­­րուն պա­­­հելու հա­­­մար վրան կա­­­թիլ մը մոմ դրոշ­­­մո­­­­­­­ւած այդ թուղթը, ինչպէս թե­­­րեւս ան­­­գի­­­­­­­տակից բնազ­­­դով մը կ՚ընէի պա­­­հելով իր փշրանքնե­­­րը)։

Էջ­­­միածի­­­նը, ուր էինք հի­­­մա եր­­­կուքս ու հայրս, իր­­­մով բիւ­­­րե­­­­­­­ղացած էր ման­­­կա­­­­­­­պատա­­­նեկան երե­­­ւակա­­­յու­­­թեանս մէջ։ Հոն էր որ եպիս­­­կո­­­­­­­պոս ձեռ­­­նադրո­­­ւած էր եօթը տա­­­րի առաջ (հի­­­մա 1993-ն ենք), հոն կ՚եր­­­թար-կու գար եւ ամէն ան­­­գամ գիրք մը, խաչ մը, վեր­­­ջա­­­­­­­պէս յի­­­շատակ մը կը բե­­­րէր մե­­­զի, ին­­­ծի ու Արիին։ Տա­­­ռերու կոյ­­­տը կը քա­­­րեղի­­­նանար ալ հի­­­մա, իրա­­­կանու­­­թիւնը կը նո­­­ւաճէր երե­­­ւակա­­­յու­­­թիւնը, պա­­­տանե­­­կու­­­թիւնս առանց դի­­­մադ­­­րե­­­­­­­լու կը յանձնո­­­ւէր երի­­­տասար­­­դութեան եւ սրբա­­­զանն ալ, որ հի­­­մա ու­­­նե­­­­­­­ցած տա­­­րիքէս վեց տա­­­րու փոքր էր, կ՚եր­­­թար դառ­­­նա­­­­­­­լու ման­­­կութեան ու պա­­­տանե­­­կու­­­թեան պա­­­տուան­­­դանս։ Առա­­­ւել եւս դառ­­­նա­­­­­­­լու հա­­­տուա­­­ծը անձնա­­­կանու­­­թեանս, ծո­­­ւարած ոչ այդքան խո­­­րունկ տեղ մը, ղե­­­կավա­­­րելու աս­­­տի­­­­­­­ճան վե­­­րին գի­­­տակ­­­ցութիւ­­­նը… Խօ­­­սելու կերպդ, ձեռ­­­քի շար­­­ժումներդ, ձայնդ բա­­­ներ մը ու­­­նին իր­­­մէ հար­­­կաւ։ Աւե­­­լի ան­­­դին կայ ընտրած աս­­­պա­­­­­­­րէզդ, լսած երաժշտու­­­թիւնդ, ճա­­­շակդ… Զգայ­­­նութիւննե՞րդ հա­­­պա, բծախնդրու­­­թի՞ւնդ… Ամէ­­­նուր է, մէկ խօս­­­քով, նստած հո­­­գիիդ ամե­­­նաշ­­­քեղ մէկ խոր­­­շը, կը դի­­­տէ քեզ եւ դուն կը ջա­­­նաս ընել, գրել, խօ­­­սիլ այնպէս մը որ ըն­­­դունե­­­լի ըլ­­­լայ իրեն եւս…

Նստած նկար­­­ներ կը դի­­­տեմ, գիր­­­քեր կը թեր­­­թեմ, քա­­­նի մը նա­­­մակ… Յի­­­շատակ­­­նե­­­­­­­րը կ՚անի­­­ծեն խերդ։ Ինչ որ եմ՝ հա­­­ւանա­­­բար պատ­­­ճա­­­­­­­ռը ի՛նքն է։ Տխրու­­­թիւնս իր կո­­­րուստէն է. ժա­­­մանա­­­կը թանձրաց­­­նող կո­­­րուստ մը։ Ման­­­կութիւնս ու պա­­­տանե­­­կու­­­թիւնս զիս կը լքէ իր­­­մով, նոյնքան հօր­­­մովս։ Կը խու­­­սա­­­­­­­փիմ հրա­­­ժեշ­­­տէն, քա­­­նի դեռ մէկն եմ այն մար­­­դե­­­­­­­րէն որոնք սրբա­­­զանը ու­­­նին իրենց հոգ­­­ւոյն խո­­­րը եւ պի­­­տի կրեն, պի­­­տի ապ­­­րեցնեն զայն այնքան ժա­­­մանակ, քա­­­նի դեռ կան։

13.03.2019


http://www.agos.com.tr/am/hvotvadzi/22168/srpazani-unyenal

İlk yorum yapan siz olun

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: