İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Khaçveratz-Kutsal Haçın Özgürlük Yortusu / Տօն Վերացման Սրբոյ Խաչի <ԽԱՉՎԵՐԱՑ>

Dr.med.Sarkis Adam
Ermeni  Kilisesi , her sene , <Kutsal Haçın Bulunuşu>, <Kutsal Haçın Kudüs’te Zuhuru>, < Varak Kutsal  Haçı>(bu yortu  yalnızca Ermeni Kilisesi  tarafından  kutlanmaktadır, Varak, Van  gölü yakınlarında bulunan  bir dağın  adı).<Kutsal Haçın Özgürlük Yortusu> adları ile , kutsal Haça atfen  4 yortu  kutlar.  Varak  Kutsal Haçı  yortusu  dışındaki  diğer  üç  yortuyu aynı  zamanda , diğer Hıristiyan  kiliseleri de kutlamaktadırlar.

Kutsal Haçın özgürleşme   yortusu(Khaçveratz), ermeni  kilisesinin  temelli  veya ana   5  bayramlarından  biridir, ve  11-17  Eylül tarihleri  arasında  Pazar  günü  kutlanır.
Kutsal Haçın Özgürleşme  yortusunun  kutlanışın  temeli , eski  bir geçmişe ,tarihsel  bir olaya dayanır. 610  yılında  Pers (Iran) kralı Hosrof .1. , güçlü ordusuyla  Kudüs’ü  işgal  eder ,şehri esir alır, mukaddes şehri  harabeye  çevirir, İran a dönerken  beraberindeki   binlerce esirlerle birlikte  , aynı  zamanda , Mukaddes Şehir Kudüs’ün   Aziz Diriliş  kilisesindeki  kutsal Haç ı da beraberinde  tutsak  olarak  götürür,627  tarihinde  Bizans  İmparatoru  Herakliyus , kutsal Haçı  tutsaklıktan kurtarıp , tekrar  Kudüs teki  yerine  geri  getirmek amacı  ile güçlü  bir orduyla İran a doğru  yola çıkar,zamanın tarihçilerinin  yazdıklarına göre ,  imparator Herakliyus  Iran seferine  çıkan ordusuna , Mjeğ  adlı  bir ermeni  prensin  komuta ettiği  bir ermeni  mangasını  da  katıldığı söylenir. 628 yılında. Bizans İmparatoru  Heraklıyus , Iran Kralı Hosrof.1. ı  savaşta  yenerek , kutsal haçı tutsaklıktan  kurtarır ve özgürleştirir, savaş  dönüşünde Kutsal Haçı Kudüs  e geri  getirerek, eski  yerine   yerleştir, işte bu  tarihsel   olay  nedeniyle  628 yılından  beri , kiliseler  tarafından, Kutsal Haç ın  esaretten  kurtulup, özgürlüğüne  kavuşması ,ayinlerle,kilise törenleriyle  ve halk  tarafında  büyük  coşkularla  kutlanmaktadır.

Kutsal Haç , Hıristiyan için  bir baş  tacıdır , insanlık sevgisi  adına , dünyamıza inen  , işkence  görüp  çarmıha gerilen  İsa Mesih in   yaşamını ifade eder. İsa Mesih in çarmıha gerilmesinden önceki  zamanlarda  Haç , <Ceza>,yı , <Cefa>yı ,< Eziyet>i , <İşkence>yi ,  <Şiddet>i ve <Ölüm>ü ifade ederdi, İsa Mesih  kendini çarmıha gerdirerek  Haç a yeni bir anlam , yeni bir kavram  getirdi, Haç , Ölüm e karşın  Zafer in ve Hayat ın simgesi oldu,<Kurtuluşun  Yolu>,  <Derman Kaynağı>,< Can veren Güç> oldu.
Ermeni yaşamında , ermeni kilisesini  diğer  temelli yortularında  olduğu gibi , Kutsal Haçın Özgürlük  Yortusunda da ,  inanç gezileri  yapma  bir gelenek ve  ananedir. Bu yortuda genellikle , Aziz Haç adını  taşıyan kiliselere ve manastırlara doğru  inanç gezileri  yapılır.Bazı ermeni  yerleşim  bölgelerinde geleneksel  olarak ,çiçeklerden Haçlar  yapılır, Haçlar  fesleğen  çiçekleri , ve  elişi  nakışlarla süslenir, bu nedenle  bazı  yerlerde  fesleğen  çiçeğine, <Haç Çiçeği> de denir.
Ermeni  yaşamın  alışkanlıklarına  göre   , Khaçveratz  yortusunun   geleneksel  ve ananevi  yemeği , <Oğlak eti> ve <Bulgur Pilavı>  olduğu  söylenir: Bazı  Ermeniler, bu yortuyu  aynı zamanda  Sonbaharın Başlangıcı  olarak  algılarlar.
Bu   yortuda  aynı zamanda ,Haçik, Haçadur, Haçeres, Haçer, Haço,  Haça ,Rehan,   adını  taşıyanlar , isim   günlerini kutlarlar .
                                                                   Dr.med.Sarkis Adam
                                                                    Eylül 2008-09-10
                                                                        Almanya.
                                                 
Տօն  Վերացման  Սրբոյ  Խաչի.
          <ԽԱՉՎԵՐԱՑ>
     Ս.ԽԱՉԻ  ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ.

Հայ   եկեղեցին  տարուայ  մէջ, Ս.խաչինուիրուած  չորս   տօներ կընշէ, որոնքեն,< Ս.խաչի  ԵրեւմանՏօն>, <Ս.ԽաչիՎերացման ՏօնԽԱՉՎԵՐԱՑ->,<Վարագայ Ս.Խաչի Տօն>, եւ <Ս.ԽաչիԳիւտի Տօն>, բացի Ս.Վարագայ  Խաչի  տօնը միւս  երեք   տօները  կընշուին նաեւ, քրիստոնէական   միւս եկեղեցիներու   կողմէ:

Ս.Խաչի ՎերացմանՏօնըԽաչվերացհայ եկեղեցւոյ  հինգտաղաւար կամհիմնական  տօներէն   մին է, որ  կը նշուի,11-17 Սեպտեմբեր թուականներու  միջեւ  կիրակիօր:
Խաչվերացի տօնակատարութեան   հիմքը  կը հասնի  պատմականիրադարձութեան մը,610 թուականին   Պարսիկ  թագաւոր Խոսրոֆ  . Բ.
Կը պաշարէ Երուսաղէմ  քաղաքը, կը գրաւէ  ուկը  քանդէ քաղաքը, բազմաթիւ  գերիներու  քով  իր հետ  միասին  Պարսկաստան  կըտանինաեւ , Ս.Յարութիւն Տաճարի  Տիրոջ  Խաչափայտը, որպէս  գերի: 627 թուականին Բիւզանդացի   Հերակլ  կայսրը, տիրոջ խաչափայտը  Պարսկաստանի  գերիութիւնէն  ազատելու  նպատակաւզօրքերովկը յարձակիՊարսկաստանի վրայ, 628 թուականին յաղթելով  Պարսիկ թագաւորԽոսրոֆ . Բ. ըՏիրոջ  Խաչափայտըկը  վերադարձնէ  ԵրուսաղէմԸստ  պատմիչներու  վկայութեան   Հերակլ կայսրիբանակին  մաս  կազմած է,նաեւ, Մժեղանուն  Հայ  իշխանի մըգլխաւորութեամբ հայկական  զինուորներու  խումբմը.
628  թուականինՍ.Խաչըփառաւոր  հանդէսներովթափօրներով ուփառափանութիւններով   վերադարձաւ  ու  զետեղուեցաւ Ս.Յարութիւն Տաճարի  մէջ, եւ այսպատմական  դէպքէն  վերջ էոր , սկսուեցաւպատմական եկեղեցիներուկողմէ , մեծ  հանդէսներով  ու  արարողութիւններով< Ս.Կաչի վերացմանՏօն > ը  նշուիլ.
Խաչը քրիստոնիայի համար  պսակէ, որկը  բացատրէ քրիստոսիկեանքի  իմաստը, այն  որ, Յիսուս իսեր  մարդկութեան  աշխարհ եկաւ,չարչարուեցաւ, խաչուեցաւուիր խաչելութեամբ  նոր  իմաստու խորհուրդմը տուաւխաչին:Մինջեւ  քրիստոսիխաչելութեան , խաչը`,պատիժի , չարչարանքի, ու կամ  մահուան  գործիքէր , այսինքն, խաչը`, <Չարչարանքը>, <Մահը> կը խորհուրդանշեր, Քրիստոսի  խաչելութեամբ  Խաչը  մահուան   նկատմամբ<Յաղթանակի> եւ <Կեանքի> խորհուրդ դարձաւ:Դարձաւ  նաեւ , <Փրկութեան Միջոց>,<Բժիշկութեան Ազբիւր>, եւ <Կենսատու Զօրութիւն>:
Հայ  Ժողովուրդը, ինչպէս , մեր  եկեղոցւոյ  տաղաւար  տօներուն, նոյն պէսալ  Խաչվերացի  տօնին   եւս , ունի   ուխտագնացութիւններ  կատարելու   սովորութիւնը , մանավանդ  դէպիՍ.խաչ անունկրող  Եկեղեցիներ  ու   Վանքեր.
Հայաբնակ  շատ  մըվայրերու մէջ, սովորութիւն էնաեւծաղիկներէ  խաչեր  պատրաստել, զանոնք ձեռագործերով, յատկապէս <ռեհան> ծաղիկներով զարդարել:Հայ  ժողովուրդը, այսպատճառար  ռեհան ծաղիկըկանուանէ  նաեւ<Խաչի Ծաղիկ>:
Հայ Ժողովուրդը  ունի  նաեւ , տաղաւարայ լ  տօներու  նախորդողօրերու  նման , Խաչվերացի<Շաբաթիայ Պահքիսովորութիւնը.
Ըստ  ժողովուրդական  սովորութեան , Խաչվերացի  տօնին, հայոց  առանձնայատուկ  ուտելիքը, <Ուլի   Միս>ը, եւ <Ձաւարով Փլաւ> ն է, այ սպատճառաւ ալ  կարգմը վայրերու  մէջ  ժողովուրդը,խաչվերացի  տօնը կանուանէ, <Ուլնոց իՏօն>, կարգ մըհայաբնակ վայրերումէջ ալ, խաչվերացի տօնըկընդունուի  նաեւ, որպէս <Աշնան ՍկիզբիՇրջան>.
Բարեմաղթանք ու Ջերմշնորհաւորանք ՏօնՎերացման ՍուրբԽաչի, ուանուանկոչութեան բոլոր, <Խաչիկ>, <Խաչատուր>, <Խաչօ>, <Խաչերես>, <Ռեհան> ներու.
                                                                   Տօքթ.Սարգիս  Ատամ.
                                                                       Սեպտեմբեր 2008.
                                                                           Գերմանիա

Yorumlar kapatıldı.

%d blogcu bunu beğendi: