İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Ermenistan Ekonomisi ve Parlamento Seçimleri

Ermenistan ekonomisinde tekel faktörü de genel kalkınmanın önünde ciddi engeldir. Siyasetçi oliqarhlar (milletvekilleri) birçok alanda tekel oluşturarak, sağlam rekabetin önünü almakta ve pazarda fiyatların düşmesini engellemektedirler. Aynı zamanda bu durum vergi ödenilmesinde de eksikliğin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Örneğin, ‘Mega Food’ (sahibi Devlet Gelirleri Komite Başkanı Gagik Haçatıryan) ve ‘Aleks Grig’ (sahibi milletvekili Samvel Aleksanyan) şirketleri ülkeye günlük tüketim malları ihraç etmekte ve pazarın büyük bölümünü kontrolünü sağlamaktadırlar. Bu şirketler toptan satış pazarında fatura kesmedikleri için devlete yasa gereği %20 değil, %2 oranında vergi ödemektedir.

********
THURSDAY, 29 MARCH 2012 04:44  
Ermenistan, bağımsızlığını ilan ettiği günden itibaren sürekli olarak ciddi sorunlar yaşadığı ekonomisini bir türlü rayına oturtamadı.
Bağımsızlığının ilk yıllarında Polonya örneğinde olduğu gibi ekonomisinde ‘şok terapisi’ uygulamaya çalışsa da, istenilen sonucu elde edemedi. Ermenistan ekonomisinin karşılaştığı sorunların temelinde Azerbaycan topraklarını işgal etmesine paralel savunma alanında ek harcamalar çubuğunun artması ve silahlanmasıdır. Bilindiği gibi askeri harcamaların genelde geri dönüşü olmamaktadır. Diğer sorunları ise ekonomide yaşanan yolsuzluk, enflasyon, dış borcun artması, rüşvet, kalifiye iş gücünün yurt dışına akımı, ülkede üretilen malların bölgesel ve uluslararası alanda pazarlara giriş temin edememesi, ciddi doğal kaynaklara sahip olmaması, var olan kaynakların yetersizliği ve Sovyetler Birliği’nden kalma eski model üretim teknolojisi olarak tanımlamak mümkündür.
Ermenistan ekonomisinde tekel faktörü de genel kalkınmanın önünde ciddi engeldir. Siyasetçi oliqarhlar (milletvekilleri) birçok alanda tekel oluşturarak, sağlam rekabetin önünü almakta ve pazarda fiyatların düşmesini engellemektedirler. Aynı zamanda bu durum vergi ödenilmesinde de eksikliğin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Örneğin, ‘Mega Food’ (sahibi Devlet Gelirleri Komite Başkanı Gagik Haçatıryan) ve ‘Aleks Grig’ (sahibi milletvekili Samvel Aleksanyan) şirketleri ülkeye günlük tüketim malları ihraç etmekte ve pazarın büyük bölümünü kontrolünü sağlamaktadırlar. Bu şirketler toptan satış pazarında fatura kesmedikleri için devlete yasa gereği %20 değil, %2 oranında vergi ödemektedir.
Seçim kampanyası başladıktan kısa süre sonra Ermenistan’da petrol, mazot ve petrol ürünlerinde %4’lük bir artım oldu. ‘Regular’ (AI-92) marka benzinin litresi 480 dram’a (1.3 dolar), ‘Premium’ (AI-95) ve ‘Super’ (AI-98) marka benzinin litresi 1.4 ve 1.5 dolara kadar yükseldi.
Ekonomi uzmanları yakıt fiyatlarının yükselmesini dünya petrol piyasasında petrolün değerinin artması ve ülkeye gelen turist sayısının da ciddi azalma ile açıklamaktadırlar. Genelde Nevruz Bayramı’nda İran’dan 20-25 bin turist Ermenistan’ı ziyaret etmekteydi. Bu turistlerin her biri ortalama 1500 dolar harcamaktaydı. Bu da ülkenin döviz rezervlerinin artmasına ve bütçenin dolmasına ek kaynak olarak değerlendirilmekteydi.
Ekonomide bu gibi ciddi sorunların yaşandığı dönemde Ermenistan’da 6 Mayıs’ta parlamento seçimleri yapılacaktır. Ekonomik sorunlar iktidar ve muhalif partilerin seçim öncesi daha çok dikkate aldıkları konu olsa da, hiç bir siyasi parti bu sorunların çözümü için makul bir strateji geliştirmemiştir ve Ermenistan vatandaşları bu seçimlerden sonra da ekonomik sorunların önemli derecede halledileceğinden umutsuzdurlar. Zira ekonomide yaşanan yolsuzluklardan, vergi kaçırmadan genelde iktidarda temsil olunan güçler yararlanmaktadırlar ve bu güçler durumun değişmesini istememektedirler. Paranın siyasette temsil olunacağı gerçekliği ile karşı karşıya kalan Ermenistan vatandaşları (muhalif ve iktidar partilerin zaten halk karşısında kredisi tükenmiştir) iktidar ve muhalefet kampında yer almaya tereddüt etmektedirler. İktidar kampında yer almak için belirli maddi kaynağa ihtiyaç duyulmaktadır. Kabarık banka hesabına sahip olmadan muhalefet kampında yer almakta netice itibarıyla hiç bir şeyi değişmemektedir. Bu maddi kaynağa sahip olanlar ise muhalefet kampında yer almağın kendilerine bir takım siyasi sorunlar doğuracağını bildikleri için doğal olarak iktidar kampında yer almaya çalışmaktadırlar. Ermenistan’da bu güne kadar yapılan devlet başkanlığı, parlamento ve yerel seçimler değerlendirildiği zaman siyasi partilerin programlarında ekonomik, sosyal ve siyasi sorunlara değinilse de, genelde propaganda sürecinde rakiplerin bir birilerini yolsuzluk, rüşvet, kişisel sorunlarla itham ettiği gözlemlenmektedir. Ermenistan’da aynı zamanda siyasi kültür geleneği şekillenmemiştir ve bunun oluşması için henüz ortam yetişmemiştir.
Bu gibi ciddi sorunların yaşandığı dönemde parlamento seçimlerinin yapılması bir bakıma iktidar ve muhalefete propaganda sürecinde eşit şartlar sağlamaktadır. İktidar dünya ekonomisinde yaşanan olumsuzlukları bahane ederek bu sorunların halen devam etmesinde kendine hak kazandırabilir. Muhalefet ise bu sorunların halledilmemesinde iktidarı suçlayarak seçmenlerin desteğini almaya çalışacaktır.
Ermenistan’da bundan önceki seçimler değerlendirildiği zaman iktidar içinde görüş ayrılığının olmadığı durumlarda muhalefetin seçimleri kazandığı örneği görülmemiştir. Ermenistan’ın ilk Devlet Başkanı Levon Ter-Petrosyan Dağlık Karabağ sorununun çözümünde takımının baskıları ile karşı karşıya kalmış ve istifa vermeye mecbur olmuştur. Bu istifadan sonra da zaten muhalefet değil, Başbakan Robert Koçaryan’ devlet başkanlığı seçimlerini kazanmıştır.
  

Yorumlar kapatıldı.

%d blogcu bunu beğendi: